Demans: İngiltere’de beyin sağlığını kontrol için yeni uygulama

Ferdî olarak demans riskimiz, yaş, genlerimiz ve hayat üslubumuzun bir bileşimiyle irtibatlı

Demans: İngiltere’de beyin sağlığını kontrol için yeni uygulama
Son Güncelleme: Whatsapp

Philippa Roxby
BBC Sıhhat Muhabiri

Demans riskini azaltmak için her yaştan insanlara, beyinlerine “iyi bakmaları” öneriliyor.

İngiltere’deki Alzheimer Araştırmaları Vakfı’nın (Alzheimer Research UK) araştırması sonunda hazırlanan yeni bir uygulama, zihin açıklığı, hareketlilik ve toplumsal alakalarına dair bir çok teklif getiriyor.

Örneğin toplumsal münasebetlerden kopmamanın bir yolu olarak 40’lı ve 50’li yaşlarda, sistemli olarak kulak muayenesi yaptırıp, işitme sıkıntılarını vaktinde engellemek teklifler ortasında.

Fakat birçok demans hadisesi bu tıp yollarla engellenemiyor.

O bakımdan erken teşhis ve gelişmiş tedaviler hala hayati ehemmiyet taşıyor.

Araştırma, demansla bağlantılı 12 risk faktörü tespit etmiş.

Eğer bunlarda gerekli değişiklikler yapılırsa her 10 şahıstan 4’ünde hafıza kaybı, baş karışıklığı ve bağlantı meselelerinin ilerlemesi durdurulabiliyor.

Bu risk faktörleri temelinde sigarayı bırakma, alkollü içki ölçüsünü azaltma, sistemli antrenman ve beyni canlı tutacak faaliyetler tavsiye ediliyor.

En kıymetlisi de, uzmanlar bunları yapmak için hiçbir vakit çok erken ya da çok geç olmadığını söylüyorlar.

Son araştırmalara dayanarak hazırlanan beyin sıhhati testi, şahsî demans ihtimalini azaltmak isteyen herkesçe yapılabilir.

Fakat uzmanlar bilhassa 40-50 yaş kümesini hedefliyor, zira bunun beyin sıhhatini muhafaza açısından kıymetli bir fırsat penceresi olduğunu düşünüyorlar.

Vakfın baş hekimi Profesör Jonathan Schott, uygulamanın “insanlara demans konusunda harekete geçip, riskleri azaltma imkanı veren pratik ve kolay teknikler sunacağını” söylüyor.

Buna karşılık Profesör Schott, demans riskini azaltmanın mümkün olduğunu insanların yalnızca üçte birinin bildiğini, bunun değişmesi gerektiğini de kaydediyor.


Bu uygulama, uzmanlara nazaran, riskleri azaltma konusunda farkındalık ve harekete geçme fırsatı vererek demans riskini azaltabilir

Alzheimer, beyin işlevlerinin azalması manasındaki demansın en yaygın sebebi ve İngiltere’de yaklaşık 1 milyon, dünyada ise toplam 55 milyon insanın sıhhatini etkileyen bir durum.

Giderek daha çok insan daha uzun yaşadığı, hasebiyle risk kümesindeki insan sayısı arttığı için bu sayıların da önümüzdeki yıllarda süratle yükselmesi bekleniyor.

İngiltere’de Demans Platformları isimli oluşumdan demans uzmanı tabip Sarah Bauermeister bir çok araştırmanın, işitme meseleleri ile demans riski ortasında bağ olduğu sonucuna vardığını hatırlatıyor:

“Tam olarak neden bu türlü olduğu açık değil ancak muhtemelen, konuşmaları anlamak için uğraşırken öteki duyularını kullanmaya odaklanamıyorlar ve dünyaları küçülüyor.”

Bu yüzden sık sık kulakları denetim ettirip gerektiğinde işitme aygıtları kullanmanın yararlı olacağını söylüyor.

‘Demanslıları suçlamak yanlış’

Kişisel olarak demans riskimiz, yaş, genlerimiz ve hayat şeklimizin bir bileşimiyle temaslı.

Bunların birçok değiştirilebilir şeyler değil ve o yüzden demans olaylarının yüzde 60 kadarını önlemenin garantili bir yolu yok.

Londra’daki Queen Mary Üniversitesi’nde demans konusunda ders veren Dr. Charles Marshall “İnsanları demans oldukları için suçlamamak çok önemli” diyor.

Bazı bölümler, örneğin daha fakir bir ortamda büyüyen ve yaşayanlar, eğitim imkanlarından daha az yararlanabilenlerde demans riski daha yüksek.

Fakat Dr. Charles Marshall İngiltere Ulusal Sıhhat Hizmetleri NHS’in 40 ile 74 yaş ortası nüfus için hazırladığı sıhhat denetimi uygulamasının beyin sıhhatini denetim için de kullanılabileceğini ve hem demansın birinci belirtilerinin tespit edilebileceğini, hem de tavsiyeler verilebileceğini söylüyor.

Şu anda demansın teşhisi ortalama üç yıl sürüyor ve çok az tedavi öneriliyor.

Dr. Marshall “Demans için de kanser üzere bir teşhis süreci geliştirmemiz lazım. Bu da sıhhat hizmetlerinin tekrar yapılandırılmasını gerektiriyor” diyor.

“Artık yeni tedavi usulleri geliştirildikçe onları uygulamaya hazır olmamız lazım” diye ekliyor.

Son vakitlerde lecanemab isimli bir ilacın Alzheimerlı hastaların beynindeki gerilemeleri yavaşlatma bakımından umut vadettiği ortaya çıktı.

Alzheimer Araştırmaları Vakfı yöneticisi Hilary Evans “Demans hadiselerinin yüzde 40’ının önlenme potansiyeli olduğu düşünüldüğünde, bu yürek parçalayıcı sıhhat probleminin bireyler ve toplum üzerindeki tesirlerini azaltma konusunda devasa bir fırsat olduğu da ortaya çıkıyor” diyor ve ekliyor:

“Beyin sıhhati ve beynimize yeterli bakmanın demans riskini nasıl azaltabileceği hakkında ulusal bir farkındalık yaratmanın tam vakti.”

İLK YORUMU SİZ YAZIN

Hoş Geldiniz

Üye değilmisiniz? Kayıt Ol!

Hemen Hesabını Oluştur

Zaten bir hesabın mı var? Giriş Yap!

Şifrenizi mi Unuttunuz

Kullanıcı adınızı yada e-posta adresinizi aşağıya girdikten sonra mail adresinize yeni şifreniz gönderilecektir.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.